Angela'nın Külleri: İrlanda'nın En Soğuk, En Acı ve En Komik Anlatısı


Bir hayat düşünün, o acıları arasında size içinden dışına mırıldanır ama siz o esnada hüngür hüngür ağlarsınız. Ve devam eder siz kızar veya bak ben bunu böyle yapmayacağım dersiniz ve hayatınıza bir küpe saklarsınız. Ve yine devam eder ve siz kinlenirsiniz, kurtuluş ararsınız ama kader ilerliyordur o esnada. Zamanla göğüs kafesiniz açılır ve siz "ben bu sayfalarda ne yaşadım be" dersiniz. 


İşte Frank McCourt'tun Dublin'in yoksul sokaklarında ailesi ile başlayan o dokunulması gereken yaşamı...





Bazı kitaplar vardır ki okuduktan sonra uzun süre içinden çıkamazsın. Angela'nın Külleri (Angela's Ashes) tam da öyle bir kitap. Frank McCourt’un 1996’da yayımlanan, Pulitzer Ödülü almış otobiyografik başyapıtı… Ama “başyapıt” derken sadece edebi anlamda değil; insanı hem ağlatan hem de kahkahalara boğan nadir eserlerden biri.


O bir öğretmen ve yazardı (Frank McCourt - 2009)


Kitap, Frank’in kendi çocukluğunu anlatıyor. 1930’lar ve 40’lar İrlandası, Limerick’in en yoksul sokakları. Baba Malachy alkolik, işsiz, maaşını pub’da harcayan, “İrlanda’nın kurtuluşu” diye nutuklar atan ama evine ekmek getiremeyen bir adam. Anne Angela ise sürekli hamile, sürekli hasta, sürekli çocuklarını doyurmaya çalışan, çaresiz ama pes etmeyen bir kadın. Frank ve kardeşleri ise sırayla açlık, tifüs, difteri ve en kötüsü: kardeşlerini tek tek toprağa verme acısıyla büyüyorlar.

“Babamın içkiyi sevdiğini biliyordum, ama içki de babamı seviyordu.”

Bu cümle bile kitabın ruhunu özetliyor aslında. McCourt trajediyi öyle bir mizahla anlatıyor ki, bazen ağlarken bir anda gülüyorsun. Bir sayfada ailenin farelerle paylaştığı evde nasıl ısınmaya çalıştığını okurken miden kalkıyor, ertesi sayfada Frank’in kilisedeki komik günah çıkarma maceralarına kahkaha atıyorsun. Bu dengeyi kurabilmek inanılmaz bir yetenek.

                                                                     Dublin Sokakları


En Çok Aklımda Kalanlar

  • Kül metaforu. Angela’nın sigara külünden, şöminedeki külden, ölen bebeklerin küllerine kadar her şeyde bir “kül” var. Hayatın kendisi kül gibi: bir yanı sıcak tutuyor, diğer yanı soğuk ve gri.
  • İrlanda Katolikliği eleştirisi. Papazların, öğretmenlerin, dini kuralların çocukları nasıl ezdiğini öyle çıplak anlatıyor ki… Frank’in “Tanrı neden fakirleri daha da fakirleştiriyor?” sorusu içini yakıyor.
  • Açlık sahneleri. Gerçekten midenizi kaldırıyor. Çay yaprakları, şeker çalınan anlar, köpeklerle yarışarak yemek bulma çabası… Ve bütün bunlar yaşanmış.
  • Frank’in umudu. Bütün o karanlığın içinde, kitapların içine sığınması, Amerika hayali kurması, sonunda oraya geri dönme isteği… İşte o umut, kitabı okunabilir kılıyor.

                                                            Dublin'de yoksul çocuklar (1940'lar)

Neden Herkesin Okuması Gereken Bir Kitap?

Çünkü yoksulluğu romantize etmiyor. Çünkü acıyı abartmıyor ama saklamıyor da. Çünkü bir insanın nasıl olup da bütün o enkazın içinden çıkıp yazar, öğretmen, Pulitzer ödüllü bir yazar olabildiğini gösteriyor.

Bazı okuyucular “çok karamsar” diyor. Haklılar da. Ama bence asıl mesele şu: Frank McCourt bize şunu söylüyor — “Evet, hayat çok zalim olabilir. Ama yine de anlatmaya, gülmeye, hatırlamaya ve en önemlisi devam etmeye değer.”

Eğer henüz okumadıysan, uyarayım: İlk 50 sayfadan sonra kitabı elinden bırakamayacaksın. Ve bitirdiğinde muhtemelen uzun uzun düşüneceksin: “Benim çocukluğum aslında ne kadar zengindi…”

Sen okudun mu Angela'nın Külleri’ni? En çok hangi sahne aklında kaldı, ya da en çok hangi cümle içini acıttı? Yorumlarda buluşalım.

📖 Hoşça kalın,






Yer: Dublin, İrlanda

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yetim Baba Kitap İncelemesi - Bir Gönül Yolculuğu

Resim
Yetim Baba – İskender Asaf | Bir Gönül Yolculuğu ve Karanlığın İçinden Geçerken Kalbini Kaybetmemek...   Üsküdar'da başlayıp boğazda vapurda çay içerek geçtiğiniz Galata sokaklarında dolaşacağınız bir kitap. Bir kitap okudum ve sizler için de kısa bir analiz yazmak istedim. İlk sayfalar yüreğimi sızlattı. Ana karakterin hayatı derin bir travmayla başlamıştı. Hayat yine acımasızdı, ama o artık çizdiği yolda emin adımlarla ilerliyordu – büyük bir tasavvufi destekle. Karakterin yaşamı içinde evrilen düşünce yapısı, kendi merhametinin getirdiği başka merhametli insanlarla karşılaşarak büyümesi çok etkileyiciydi. İnanç önce yüreğini, sonra düşünce yapısını ve insanları tanıma becerisini büyütmüştü. Öyle bir büyüme ki; hem karakter, hem inanç, hem de çevresi aynı anda dönüşüyordu. Yetim olan biri, artık Yetim Baba oluyordu. Kitap tüm duygularımı harekete geçirdi: Önce hüzün, sonra umut. Her sayfada başka hayatların sıkıntılarını fark edip toplumsal bir analize geçiyordum. Karakterler ar...
Devamı

İskender Asaf Kim? - Yetim Baba Romanı Ne Anlatıyor?

Resim
                     Yetim Baba'yı okuyup hayata dair bir çok şeyi bulanların diğer adresi yazarını merak etmek oluyor. Peki İskender Asaf kimdir? Maalesef biz de öğrenmek istiyoruz.                      Dirilişin merkezimizin yüreğimiz ve hayata karşı dik duruşumuz olduğunu yaşatarak gösteren bir romandan öte yeni bir merakla başbaşayız!                      Yazara dair bir bağlantıya ulaşamasak da bu merakın asıl sebebinin okuduğumuz kitabındaki sosyal, tasavvuf, dini, siyasi farklı bakışı ve global ölçekte siyon dağının çocuklarının (yazarın kastını hepimiz anlıyoruz tabi ki) günümüzde ortaya dökülen ve sonunun yaklaştığını gösteren vurguları oluyor.                      Bu merakla buyurun Yetim Baba inceleme yazımızı okuyabilirsiniz...
Devamı

Duygularınızı güçlendirin, kendinizi zenginleştirin - Altı Kitap Altın Değer

Resim
  Merhaba kıymetli okurlar, okumak isteyenler ve hayatın kısır döngüsünde kendini kaybedip bir arayış bekleyenler... Okumak mı tanımak mı?  Yoksa okuyarak tanımak mı? İnsanları ve hayatı tanımak için yaşlılığı beklemeye ihtiyacımız var mı sizce? Aslında ikisi de bir. Ama günümüzde insanları tanımak biraz sosyal olmak biraz da iş, eğitim ve çevresel zorunluluklarla bir araya gelme gereksinimleriyle kısıtlı bir hale gelmektedir. Arkadaşlıklar ise sadece kısır bir döngüde belirli bir çevrede sürekli dolaşmak anlamı taşımaktadır.  İşte tam da bu anda okumanın önemini görüyoruz. Zira artık kitaplar insanı, hayatı ve duyguları tanımanın en güzel ve zahmetsiz yanı oluyor.  Zahmet demişken dışarıda bir tanıdığınla geçirdiğin kadar iki kahve parasına bir zahmet, birini dinlerken ki kadar biraz okuma zamanı ayırmak kadar bir zahmet.  Bunlara zahmet derken zaten hayat içinde her isteğimiz için de bir zahmet çekmiyor muyuz.  Şimdi size üç sırada insanları ve duyguları ...
Devamı